Cosa Nostra, mafia z Sycylii

0
1333
Settimo Mineo, nowy boss cosa nostry. Fot. włoska policja

Aby zrozumieć czym jest mafia trzeba cofnąć się do historii miejsca, w którym powstała.

Sycylia – Jej historia jest zarazem straszna jak i niezwykła. Leżąca na szlaku śródziemnomorskich zdobywców od zawsze była najeżdżana i podbijana przez kolejne ludy. Zajęli ją Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, Ostrogoci, Bizantyjczycy później Arabowie, Normanie, Germanie, Hiszpanie i Burboni. Okupanci wykorzystywali żyzne gleby wysypy i wyzyskiwali sycylijskich chłopów.

Wiecznie okupowany lud aby się bronić zaczął tworzyć liczne sekty i tajne stowarzyszenia, wśród których znajdowali się zarówno mściciele jak i zwykli przestępcy. Wszyscy jednak solidarnie walczyli o to samo. Zrzucenie jarzma nałożonego przez najeźdźców. Byli to prekursorzy zjawiska, które później nazwano mafią.

Na wyjaśnienie pochodzenia tego słowa istnieją liczne teorie. Nie pomaga tu również fakt, że sami mafiosi rozpuszczali fałszywe informacje o swoim stowarzyszeniu aby wprowadzić w błąd opinię publiczną.

Sycylia XIX w

Według jednej z nich wielu teorii „mafia” pochodzi od starofrancuskiego „maufer” – czyli boga zła. Inna wersja mówi, że od arabskiego „mihfal” oznaczającego zgromadzenie. Bardziej baśniowe teorie głoszą, że słowo to pochodzi od imienia pewnej czarownicy lub od masonów z rybackiej wioski.

Według Claire Sterling autorki książki „Mafia – Sycylia rządzi światem”,  określenie mafia możemy zawdzięczać najprawdopodobniej Giuseppe Garibaldiemu, który w XIX wieku, wypędził ostatniego króla Burbonów i włączył Sycylię do włoskiego państwa.

Odział Czerwonych koszul, którym dowodził w Palermo, miał w swoich szeregach około dwóch tysięcy tak zwanych picciotti – młodych wieśniaków, powstańców i  rzezimieszków. Uzbrojone w lupary odziały picciotti miały swoje kryjówki w wapiennych skałach zwanych po arabsku maha. I tak najprawdopodobniej powstało określenie mafia. Organizację Garibaldiego nazywano „squadri Della mafia.”

Giuseppe Garibaldi

W 1863 roku powstała wystawiana w sycylijskim dialekcie sztuka teatralna o nazwie I Mafiusi della Vicaria.

Komedia opowiada o życiu więziennym w Palermo i stowarzyszeniu, które posiada swoje rytuały i hierarchiczna strukturę. Wchodzący w jej skład mafiosi otaczani byli specjalnym respektem, narzucali swoje prawa, terroryzowali strażników i wymuszali pieniądze.

Po raz pierwszy słowa mafia oficjalnie użyto w 1865 roku w depeszy, określając ją jako zajadłe, tajne stowarzyszenie przestępcze.

Nie ulega jednak wątpliwości fakt, że mafiosi działali dużo wcześniej zanim nazwę ich organizacji zapisano w oficjalnych dokumentach.

Po przyłączeniu Sycylii do Włoch, na tej zapomnianej ziemi mafia stała się wręcz niezbędna.

Biedni Sycylijczycy ignorowani przez bogatą północ nie mieli do kogo zgłosić się z problemami.

Jedynym ich kontaktem z Państwem byli poborcy podatkowi, wyzyskujący sycylijskich chłopów. Po pomoc w rozwiązaniu wszelkich spraw zwracano się więc do ludzi honoru, jak nazywano zaprzysiężonych członków mafii. Mafiosi załatwiali sprawy za pomocą takich narzędzi jak przemoc i zastraszanie, co nie zmieniało faktu, że chętnie współpracowali z nimi feudalni Baronowie a nawet Kościół.

Sycylia XX w.

W 1901 roku włoski uczony Gaetano Mosca, tak pisał o zjawisku jakim jest mafia:

„Należy zauważyć, że słowem Mafia, Sycylijczycy zamierzają wyrazić dwie rzeczy, dwa zjawiska społeczne, które można analizować oddzielnie, mimo że są ze sobą ściśle powiązane.

Mafia, a raczej istota mafii, jest sposobem myślenia wymagającym pewnej linii zachowania, takiej jak zachowanie dumy czy nawet zastraszanie w danej sytuacji.

Z drugiej strony to samo słowo na Sycylii, może również wskazywać nie na organizację specjalną, ale na połączenie wielu małych organizacji, które realizują różne cele, w trakcie których jego członkowie prawie zawsze robią rzeczy zasadniczo nielegalne, dopuszczając się nawet przestępstw kryminalnych.”

Bardziej aktualna definicja sycylijskiej mafii, znanej jako cosa nostra (włos. nasza sprawa, nasza rzecz) mówi,  iż jest ona luźnym związkiem grup przestępczych, które mają wspólną strukturę organizacyjną i kodeks postępowania. Podstawową grupą jest rodzina inaczej klan. Każdy klan posiada suwerenność na danym terytorium w wiosce lub mieście. Nad klanami pieczę trzyma cupola – rada bossów.

Członkowie cosa nostry sami siebie nazywają ludźmi honoru  lub ludźmi szacunku, choć przez społeczeństwo określani są jako mafioso. Podstawową działalnością tej organizacji są płatna ochrona , rozstrzyganie sporów między przestępcami, organizowanie i nadzór nad nielegalnymi umowami i transakcjami.

Aby zostać zaprzysiężonym członkiem mafii należy spełniać określone warunki i przejść przez skodyfikowany rytuał. Przed wstąpieniem do rodziny, przyszły mafioso musi wziąć udział w morderstwie, aby wykluczyć możliwość przyjęcia do klanu policjanta pod przykryciem.

Młodzi Sycylijczycy

Nie może być on spokrewniony z policjantem czy prawnikiem. Jeśli stał się ofiara przestępstwa – sam rozwiązuje swoje problemy. Nie wolno mu wzywać policji

Musi przestrzegać omerty – zmowy milczenia i unikać spożywania alkoholu oraz narkotyków aby nie wyjawić tajemnic będąc pod ich wpływem. Nie wolno mu zapisywać żadnych informacji związanych z działaniem klanu, gdyż taki dokument może wpaść w ręce policji. Zachowywać powinien się skromnie i spokojnie aby nie zwracać na siebie uwagi.

Kiedy rada klanu uzna, że mężczyzna jest gotowy aby wstąpić do rodziny, przygotowuje się specjalny obrzęd, podczas, którego jeden z bossów zostaje opiekunem nowicjusza, nazywanym ojcem chrzestnym. Podczas ceremonii, wstępującemu nakłuwa się palec, tak aby krople krwi spłynęły na obrazek z wizerunkiem świętego.

Obrazek zostaje podpalony a młody mężczyzna przekładając płonący przedmiot powtarza słowa: „Jeśli zdradzę cosa nostrę, spłonę jak ten święty obrazek.”

Po tej inicjacji Sycylijczyk staje się człowiekiem honoru.

Pierwszym z wielkich ludzi honoru został Vito Cascio Ferro znany jako Don Vito.

Don Vito

Urodzony 1863 roku w Palermo mafioso, był analfabetą, co jednak nie przeszkodziło mu stać się jedną z najważniejszych postaci w historii mafii. W obawie przed aresztowaniem wyemigrował do Ameryki, skąd po pewnym czasie wrócił na Sycylię, również uciekając przed wymiarem sprawiedliwości.

Mimo przebywania po drugiej stronie oceanu, nadal rządził potężną przestępczą organizacją o nazwie Czarna Ręka, która działała we wschodniej części Stanów Zjednoczonych.

Podobnie jak Don Vito, za ocean uciekło wielu Sycylijczyków. Chłopstwo przed biedą i wyzyskiem, zaś gangsterzy przed rządami Benito Mussoliniego, który zapowiedział bezwzględna walkę z mafią.

Tym sposobem w latach 20-tych XX w, do Stanów Zjednoczonych wyemigrowali między innymi Carlo Gambino czy Joseph Bonanno, którzy wraz z takimi postaciami jak Vito Genovese i Salvatore Lucania  dali początek amerykańskiej La cosa nostra.

Carlo Gambino

W tym czasie na Sycylii temat mafii ucichł na długie lata. W latach 50-tych, do najwyższych pozycja w cosa nostrze doszli Luciano Liggio , Totto Riina a także Tomaso Buscetta – najwyższy w historii rangą mafioso, który postanowił zeznawać przeciwko mafii.

Gangsterzy z Włoch prowadzili wspólne interesy z rodakami zza oceanu, wchodząc w potężny biznes związany z przemytem heroiny.

Kolejny raz na włoskiej ziemi, głośno o mafii zaczęto mówić w latach 60-tych, kiedy to doszło do dwóch wielkich procesów przeciwko gangsterom. Obława na przestępców okazała się  jednak wielką porażką wymiaru sprawiedliwości.

W procesach palermskim i corleońskim, z powodu braku dowodów uniewinniono ¾ zatrzymanych mafiosów. Cosa nostra bowiem, od początku swojej działalności, miała swoich ludzi nie tylko pośród lokalnych władz ale również wśród palestry, policji i najwyższych władz państwowych.

Do następnej obławy na mafiosów doszło dopiero w latach 80-tych XX w. Sędziowie Giovani Falcone  i Paolo Borsellino, wypowiedzieli wojnę mafii doprowadzając do tzw. maksi procesu w lutym 1986 roku.

Sędziowie Falcone i Borsellino

W Sali sądowej znajdującej się w specjalnie przygotowanym bunkrze, w 30 stalowych klatkach zasiadło 475 oskarżonych. Wśród nich znajdował się między innymi  boss Luciano Liggio a zaocznie sądzeni byli ukrywający się Bernardo Provanzano oraz najważniejszy z bossów Totto Riina.

W wyniku rozprawy, udało się skazać 363 gangsterów. Sadzią jednym tchem przez ponad godzinę odczytywał wyroki. Kilkunastu mafiosów otrzymało karę dożywocia, a suma kar pozostałych przestępców wynosiła ponad 2000 lat.

Do tak wielkiego sukcesu włoskiego wymiaru sprawiedliwości przyczyniły się w  dużej mierze zeznania skruszonego bossa Tomasso Buscetty.

Niestety Falcone i Boresllino za swoja odwagę i heroiczna postawę zapłacili najwyższą cenę. Obaj zginęli w zamachach na swoje życie w 1992 roku, w dostępie niecałych dwóch miesięcy.

Zamach na sędziego Falcone

Totto Riina zwany Bestią, schwytany został w styczniu 1993 roku i oskarżony o zlecenie setek zabójstw otrzymał wyrok dożywocia. Zmarł w więzieniu w Parmie 17 listopada 2017 roku.

Toto Riina

Bossa z Corleone – Bernardo Provanzano ujęto 11 kwietnia 2006 roku, po 46 latach poszukiwań. Od tego wydarzenia mieszkańcy Corleone obchodzą 11 kwietnia święto zwane dniem oswobodzenia. Mafioso zmarł 13 lipca 2016 roku.

Następca Provanzano  – Matteo Messina Denaro nowy przywódca cosa nostry poszukiwany jest bezskutecznie od 1993 roku.

Według włoskich śledczych, po śmierci Toto Riiny, cupola w maju 2018 roku, zebrała się po raz pierwszy od ponad 25 lat aby wybrać nowego bossa. Zostać miał nim wybrali Settimo Mineo, 80-letni jubiler i przywódca lokalnych klanów w Palermo. Nowy capo do tutti capi (włos. szef wszystkich szefów) ma na koncie wieloletnią działalność przestępczą i liczne wyroki.

Na początku grudnia został zatrzymany wraz z 45 innymi mafiosami.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here